Je beenhaar scheren als vrouw lijkt tegenwoordig de normaalste zaak van de wereld. Het is net of de mensheid nooit anders heeft gekend. Toch blijkt dit bij lange na niet zo te zijn. Wanneer zijn wij vrouwen begonnen met onze benen scheren, en waarom doen we dit eigenlijk? In dit blog vertel ik je alles over het tot stand komen van deze ‘vrouwelijke norm’. En waarom ik vind dat het afgeschaft mag worden.
Terug in de tijd
Het scheren van ons body hair begon in Egypte en Rome. Haar op je lichaam werd daar bestempeld met ‘onbeschaafd’. Daarom worden veel beroemde beelden en schilderijen van Griekse vrouwen helemaal kaal afgebeeld. In Egypte schenen vrouwen niet alleen hun beenhaar, maar al hun haar te verwijderen. In de tijd dat dit gebeurde bestonden er nog geen scheermesjes zoals we die nu kennen. Daarom gebruikten ze puimstenen, schelpen als een pincet en verschillende soorten wax.
‘Gewoon hoe het hoort’
Iedereen die dit blog leest is waarschijnlijk opgegroeid met het idee dat je in je pubertijd voor het eerst je benen gaat scheren. Tenminste, vrouwen dan. Ook ík wist niet beter dan dat. Toen de eerste donkere haren op mijn benen verschenen ben ik gaan uitvogelen hoe ik het scheermesje van mijn moeder moest gebruiken. Dat was ‘gewoon’ hoe het werkte. Op school waren er meiden die hun beenhaar nog even ongeschoren lieten, zij werden uitgelachen tijdens de sportles. Bij de jongens was het juist cool als ze beenhaar kregen, voor hun gold: hoe meer hoe beter. Maar waarom eigenlijk?
Beenhaar is mannelijk
We zien beenhaar als iets mannelijks. Dit idee is ontstaan omdat de groei van lichaamshaar afhangt van de hoeveelheid androgeen. Androgenen zijn ‘mannelijke’ hormonen die voor de ontwikkeling en het behoud van mannelijke eigenschappen zorgen. De ‘vrouwelijkste vrouw’ is dus de vrouw met de minste androgene uitingen.
Vóór 1900 kwam het vrijwel nooit voor dat vrouwen kleding droegen waarbij de benen werden blootgegeven. Beenhaar was dus ook niet zichtbaar. Hier kwam verandering in toen begin 1900 de trend switchte naar kortere rokjes. Ineens kon iedereen je blote benen zien, en niet meer alleen de mensen waarmee je intiem was.
Inspelen op onzekerheid
Grote veranderingen zijn altijd een goed moment om in te spelen op onzekerheden. Daarom werd al snel duidelijk dat beenhaar ‘niet hoorde’ en dat het beter was voor een vrouw om zich te scheren. Dit statement werd gemaakt door invloedrijke magazines als als Playboy. Ook Gillette bracht hun eerste scheermes voor vrouwen uit; de Milady Decolleté. Van dit scheermes was zelfs een uitvoering in 14 karaats goud, om het aantrekkelijker te maken. Gillette sprak over beenhaar bij vrouwen als “een ongemakkelijk persoonlijk probleem bij vrouwen” wat zij voor jou konden oplossen met dit accessoire voor vrouwen. Het woord ‘scheren’ werd destijds nog niet gebruikt in advertenties, want dat werd geassocieerd met mannelijkheid.
De nieuwe norm
Ondanks het op de markt komen van het scheermes voor vrouwen en het statement dat beenhaar bij vrouwen een ongemakkelijk, persoonlijk probleem is- was het in begin 1900 nog niet de norm om je benen te ontharen. Vrouwen konden hun beenhaar goed verbergen onder panty’s. Dit werd een probleem tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nylon was nodig in de oorlog en zijde werd niet meer geïmporteerd vanuit Japan. Scheren was de beste en makkelijkste optie, en zo werden bald legs rond 1950 de nieuwe norm, en dat is tot op heden zo gebleven.
Beenhaarrevolutie?
Nu mijn mening. Ik vind dat het tijd wordt voor wat bijschaving in wat we onder ‘vrouwelijk’ verstaan. We zijn heel hard aan het werk om de grens tussen man en vrouw te verkleinen. We strijden voor gelijke rechten en merken op dat er nog van alles tussen man- en vrouw in zit. Maar waar blijft dan de beenhaar-revolutie?
Zoals ik eerder vertelde worden androgenen dus geassocieerd met ‘mannelijkheid’ maar hoe mannelijk zijn ze eigenlijk, wanneer een vrouw ze vanuit nature (in meer of mindere mate) bezit? Zijn androgenen niet gewoon ‘neutrale hormonen’ waar de man gemiddeld gezien meer van heeft? Ik denk van wel, laten we dan ook dit statement herstellen. Ik wil dat wij vrouwen weer ongegeneerd ons beenhaar kunnen laten staan zonder de stempel ‘mannelijk’ te krijgen.
Mijn experiment
Persoonlijk heb ik heel donker- en veel beenhaar. Vorige winter experimenteerde ik met het laten staan ervan. De verbaasde reacties erop bleven me niet bespaard. Mijn opa zei een keer; “Moet je daar niet mee naar de dokter, je hebt wel erg veel beenhaar voor een vrouw”. Of hij het als grapje bedoelde weet ik niet, het is me in elk geval bijgebleven. Ondanks dat ik trots was op mijn experiment, merkte ik dat ik me schaamde voor mijn beenhaar. Het is er ook bij mij -als vooruitstrevend persoon- ingesleten. Het vergt wat moed om me erover heen te zetten dat het onzin is om je benen te scheren als vrouw omdat het ‘vrouwelijk’ is.
Hoe ik het hoop te zien in de toekomst
Don’t worry, we hoeven nu niet allemaal massaal uit protest ons beenhaar te laten staan hoor girls. Ook ik heb na een aantal maanden mijn benen weer geschoren. Het was een leuk experiment maar ik was blij met hoe zacht ze aanvoelde toen het er af was. Nu scheer ik mijn beenhaar eens in de zoveel tijd, wanneer ik weer even lekker zachte benen wil. En dat is oké, het scheermes is een uitvinding waar wij allemaal gebruik van mogen maken. Niet omdat het moet, maar omdat het kan. Omdat we dat mooi/comfortabel of praktisch vinden. Ik vind dat vrouwen hun beenhaar mogen laten staan wanneer ze dit willen, en ik vind dat mannen hun benen mogen scheren wanneer ze dit willen. Dat geldt net zo goed andersom. Het enige waar ik naar streef is dat beenhaar niet meer gekoppeld staat aan ‘mannelijk’, en geschoren benen niet meer aan ‘vrouwelijk’.
Scheer jij je benen? Vertel ons waarom wel/niet. We zijn benieuwd naar jullie reacties.
Meer over lichaamshaar:
Grotere kans op sta door scheren van schaamhaar
Mannen vinden beenhaar bij vrouwen geen probleem
