Vanaf wanneer kan ik het beste een SOA-test doen? – VrijVraag #49

door Marjolein
0 reactie

Elke vrijdag geeft seksuologe Marjolein antwoord op al jullie brandende vragen over sex, seksualiteit, liefde, lust en alles ertussen in de rubriek VrijVraag.

Ik heb een paar dagen geleden onveilige sex gehad en ben bang dat ik een SOA heb. Wanneer kan ik het beste een SOA-test doen?

Isabelle (27)

Drie soorten SOA’s

Om bij het begin te beginnen: er zijn drie categorieën SOA’s. De met antibiotica te genezen bacteriële infecties Chlamydia, Gonorroe & Syfilis. De virale aandoeningen als Hepatitis B, Genitale wratten (HPV-virus), Herpes Genitalis en HIV. En de parasieten Candida, Trichomonas, Schaamluis en Schurft. Sommige mensen ervaren klachten en anderen niet. SOA’s hoeven niet 1 op 1 100% overdraagbaar te zijn (ook HIV wanneer deze onder controle is zeker niet meer!), alleen dat risico weet je (op HIV vaak na) en loop je liever niet. Een aantal van de SOA’s kunnen flink wat schade toe richten aan het lichaam als deze niet ontdekt of behandeld worden. De SOA kan zich bevinden in het bloed, sperma, voorvocht en vaginaal vocht. Via het slijmvlies (en in sommige gevallen bloed) zijn SOA’s over te dragen omdat deze huid dun en gevoelig is. Het betreft dan ook niet alleen de slijmvliezen bij de geslachtsdelen die geïnfecteerd kunnen worden. Ook de keel (orale sex) kan worden geïnfecteerd en steeds meer zien doktoren anale SOA’s. En wees alert! De antibiotica voor anale SOA’s zijn op dit moment nog niet zo goed als de ‘normale SOA’. En als laatste ook geïnfecteerde sexspeeltjes die niet worden schoongemaakt kunnen zorgen voor overdracht.

De incubatietijd van een SOA

Seksuele overdraagbare aandoeningen (SOA’s) hebben een incubatietijd. Dat wil zeggen: de tijd tussen een besmetting en de eerste klinische symptomen van de ziekte. Dat wil niet zeggen dat je dan ook lichamelijke klachten hebt wanneer deze tijd is verstreken. Die kunnen nog later verschijnen of juist helemaal niet. Eerste klinisch symptomen wil zeggen: vanaf dat moment kan de SOA in een lab gezien worden. Dat betekent niet dat je in die incubatietijd zorgeloos sex zonder rubbertje kunt hebben! Je kunt het zeker wel overdragen in die periode, je bent dan inmiddels wel geïnfecteerd. Voor Chlamydia en Gonorroe geeft SOA AIDS Nederland twee weken incubatietijd aan. Herpes heeft 5 dagen en Trichomonas 3 weken. HIV-1 drie maanden. Syfilis & Hepatitis B tot drie maanden. Meteen de dag na de daad naar de dokter heeft dus niet zoveel zin.

SOA’s zijn er al zolang mensen er ook zijn. Er zijn documenten waaruit blijkt dat er in de oudheid al tegen gestreden werd. In de laatste jaren stegen de infecties vooral vanaf de jaren ’70. De seksuele revolutie. Waarin het normaal was om met verschillende partners sex te hebben. Zorgeloos en vrij. NOT. Na de HIV-epidemie werden mensen wakker geschud en werd gedrag aangepast. Vanaf eind jaren 90 daalden de infecties, mede door de actieve voorlichting. Waar we op dit moment ook weer een beetje in doorgeslagen zijn omdat voorlichting vooral gericht is op waarschuwingen. De boodschap is: kijk uit en voorkom sex in plaats heb plezierig, pijnloos en fijne sex. Ook lijkt het er op dat aantal SOA-infecties opnieuw stijgt onder jongeren. Misschien komt het door ‘ach dan neem ik wel een kuurtje, je gaat er niet dood aan’ of meer jongeren gaan vandaag de dag naar een arts.

Hoe test je je op een SOA?

Testen kun je bij de huisarts, maar ook steeds vaker thuis. De zogenaamde thuistest. Daarbij maak je zelf met een wattenstaafje een soort uitstrijkje en deze stuur je op naar een lab. Bij de GGD komen bepaalde risicogroepen in aanmerking voor een (gratis) SOA-test., waaronder mannen die sex hebben met andere mannen en sekswerkers. De behandeling kan uiteenlopen van antibiotica naar virusremmers, het bevriezen van wratten tot seksuele educatie bij de huisarts.

Wanneer test je? Als je gewaarschuwd bent door iemand met een SOA en/of je zelf klachten hebt. Als je denkt of weet dat je risico hebt gelopen. Als je met je partner een monogame relatie wil aangaan.

Bij de uitslag wil je horen dat je test ‘negatief’ is. Dat is namelijk goed nieuws voor jou. Een positieve uitslag betekent in dit geval dat je een SOA hebt. Wanneer je positief bent getest op een SOA moet je je vorige bedpartners inlichten, zodat hij of zij anderen niet besmet met een SOA. Het is een gênant gesprek, maar het is wel nodig! Je kunt namelijk rondlopen met een SOA zonder dat je het weet en sommige kunnen ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken. Chlamydia bijvoorbeeld, heeft bijna geen merkbare symptomen en daar kun je na lange tijd onvruchtbaar van raken.

Dus nogmaals het advies: doe het veilig, gebruik een condoom!

Stel je VrijVraag aan Marjolein!

Meer VrijVragen:

Ik scheur altijd uit bij de sex, hoe voorkom ik dat?

Wanneer ‘moet’ je naar de seksuoloog?

Waarom word ik emotioneel tijdens of na de sex?

Beeld: Unsplash

Dit vind je ook leuk

Laat een reactie achter

Wij gebruiken cookies om het gebruik van LotteLust te optimaliseren. Accepteren Lees meer

Privacy & Cookies Policy